Subax kamida subaxyadayda ayaan kusoo kacay ayadoo mid ka mida ilmaha loo haysto eed ah inuu jiiftay ama hurdada ku noqday ay la tagtay, lama waydiin maxaa sababay inaad hurdada ku noqoto ? ee waxaa dusha laga saaray danbi oo ah inuu seexday, waxbarasho ma rabtid, bal fiiri siduu u yaalo, wuu kibray, waa waxbarasho diid iyo hanjabaad dil ah iwm asigoo laga yaabo inuu danbi la'aan ah ayay ahaayeen erayada uu kusoo kacay oo aan lahay hal eray oo dagan lahayn, hadaba waxaa cad in waalidkaas uusan lahayn daganaan iyo inuusan ahayn mid ku fiican wax xalinta iyo in uusana aqoonin aqrinta dareemaha dadka, hadii uu yaqaano intaaso dhib ahba ma dheceen, bal hadaba aan dhinaca kale ka istaagno aanan is waydiino maxaa ku dhici karo oo sababi karo canugan inuu hurdada ku daaho inta aanan u jeesan eeda ama dagaalka,

Sow lagama yaabo inuu xalay dhafray waxay ahaataba haku dhafree, HAA

Sow lagama yaabo inuu xanuun aan calaamadihiisa soo wada muuqan soo hayo, HAA

Sow lagama yaabo inuu dugsiga dhibsaday oo ay eheed in lagala niqaasho, HAA

Sow ma ahayn inta aan la eedeyn in la waydiiyo maxaa kugu dhacay saaka hurdada waa ku daahdee waliba si daggan, HAA

Sow lagama yaabo inay ka wareertay saaka uuba u haysto waqti fasax, HAA

Sow lagama yaabo in dhib kale oo u gaar noqon karo haysto, HAA

Hadiiba intaas su'aalood jawaabtooda haa tahay, ma jirto sabab loo eedeeyo ama loo canaanto, taas badalkeed waxaa fiicnaa in si dagan in loo waydiiyo su'aalo qabow markaa waalidku wuxuu si toos ah u ogaan karay waxa saxda ah ee jira, balse nasiib darro qaylo iyo dagaal hadii laguso kiciyay lagama yaabo inuu wax kuu sheego,

Hadaba waalidkaas wuxuu ku guuldaraystay aqrinta dareemaha ilmihiisa iyo daganaanta taaso muhiim u ah gundhigga nolosheena.

Waa maxay Fanka aqrinta dareemaha, The art of reading emotions?

Waa wadiiqo qofku uu ku aqrin karo sida qofka hortaagan uu dareemihaayo ama waxa ka dhaxguuxihaayo iyo afkaartiisa iyo sidoo kale dhanka uu u janjeero qofkaan, ogaanshaha qofka aad taleefanka kula hadlayso inaad ogaato isla markaas uu kula hadlayo waxa uu ku sugan yahay, hadii uu howl hayo ama xanuunsan yahay, wax alle iyo waxa uu dareemi haayo adiga oo aan si toos ah u waydiin su'aashaas in aad dareento ayaa ah fanka aqrinta dareemayaasha,

Hadaba fankan waa mid muhiim u ah daganaantaada ficilkaada iyo fahmadaada shaqsiyeed, waa wax laga xumaado inaad fahmi wayso qof ku hortaagan sida uu dareemi haayo, waxaana laga yaaba qofkaas inaad sheeko u gasho adiga oo aan haba yaraatee ka war hayn sida ay ugu socoto sheekadaada ama uu kuu maqlihaayo, waana wax inta badan dhaco adigoo aan diyaar u ahayn howl ama hadal in laguu galo ama laguu qabto balse qofkaas waxaa muuqato inuusan ku fiicnayn aqrinta wajiyada.

Hadaba fankan kaliya muhiim uma aha fahamka qofka'e wuxuu door wayn ka qaataa xallinta qilaafaadka, u dhimrinta dadka aan dhibtooda sheegan karin, iyo adiga inaad noqoto qof xog ogaal u ah arrimaha ku xeeran, si dagdag ahna ula jaanqaadi karo xaalada markaast taagan lana qabsan karo.

Aqrinta dareemayaasha waa fan wayn oo u baahan wacyi iyo fiiro dheer muhiimna ay tahay qof walbo inuu ku baraarugo, Inta aan ka war haayo ma jiro buug leh mgacan balse waxaa usoo ag dhow buuga caanka ah ee Emotional intelligence kaasto aad kaaga anfici karo gundhiga fankan, cajiibka ah.

Ogowna jawaabtaada qaladna ma noqon doonto saxna ma noqon doonto, cajiib!!! Hadana jawaabtaadu waa muhiim.

Su'ashan waa mid kamid su'aalaha ugu waawayn ee faylasuufyadu is waydiiyeen isku naqdiyeen, waa mid dhalisay doodo badan oo ilaa hada jawaab la isku waafaqsan yahay aan loo helin.

Balse dunida sideed u aragtaa aniga waxay ila tahay inay ku xeran tahay qofba halka markaas uu ka joogo ama meesha uu ka taagan yahay, qof ayaa haysta malaayiin doolar nolol fiican magac iyo maamuus dunadan wuxuu u arkaa janno ay mudan tahay in la joogo meelna aan looga jeesan kari joogitaankeeda, qof ayaa waayay wax uu dhuunta mariyo amuu ku noolaado jecelna inuu iskaga tago meeshuu ku danbeeyaba, qof ayaa ka dhax arka fursad mustaqbal oo ifaysa, marka laga fiiriyo run ahaanta ama dhabta dunida waxaan ku raacsanahay aragtida aristootal oo ah “ shay kasto run ahaantiisa ama dhab ahaantiisa waa mid ka saraysa inta aan aragno amaan maqalno yacni wax kasto ma aha sida ay u muuqdaan”.

sidoo kale deegaan ahaan ninka Holland jooga iyo ninka saxaraha liibiya joogo isku qurux iyo bilic ma arkaan oo midba waxa ishiisu qabato amuu haystuu arkaa.

Waxaa intaas dheer in dunidan tahay mar walbo labo is baal ordaya habeenka iyo maalinta, runta iyo beenta, wanaag iyo xumaanta, jahli iyo aqoonta, farxad iyo murugo, sii wad..... 😆

Sidoo kale noloshan aduunka waa sida sanduuq meel cidlo ah yaalo oo aadan ogayn wax gudihiisa ku jiro daqiiqad kasto ayuu noqon karaa wax aad ku faraxdo ama wax aad ka naxdo, waana lagasii shaqeeyay marka laga fiiriyo dhanka hogaanka oo dadka ku nool ay u samaysan yihiin in aragto waxa ishoodu qabato oo kaliya iyo in aragto ka badan waxay dadka caadiga ah arkaan yacni arin walbo ayay garan karaan waxa ku lamaanan ama ka danbeeyo ama ula jeedka fog ee laga leeyahay sidoo kale waa nolol hel hogaamiye aragti dheer radar kiisu shaqeeyo iyo mid dhoohanaa oo ku tiirsan kaas hore.

Waa duni, waxa muuqdo run ahaantoooda ay su'aal ka taagan tahay.

Waa duni qof walbo garaadkiisa hadlo, haduu sheegayo wax xun ama U fekerayo qaab xun kama dhigno inuu xun yahay amuu qaldan yahay marka dhankiisa laga fiiriyo oo way la saxan tahay, mana jirto qof jecel inuu sheego wax xun balse waa wax asiga la saxan adne kula qaldan oo kaliya.

Waa duni, waxaan muuqan run ahaantooda ay su'aal ka taagan tahay, kan ooyaa uusan run sheegaynin, kan tuugsanaya aysan ka dhignayn inuu jeeb maran yahay, kan goodinaya aysan ka dhignayn inuu awood badan yahay, kan koolada cabaya ay dunidiisa oo idil tahay intaas uu haysto, qof walbana uu ka arko halkuu ka taagan yahay, waana duni ay muhiiim tahay inaad u fiirsataa dhab ahaanta shay kasto, way dhici kartaa inuu yahay sidaad u aragto amuu ka duwan yahay labadaba.

HADII AAN KA FIIRINO ARAGTIYAHA

Waa duni la kala leeyahay dano aragtiyo laga yaabe inay yihiin 100 sano kadib ama ka badan, sido kale waxaan ka marnayn wax la yiraahdo miiska dushiis iyo daaha gadaashiisa oo laga yaabo arin miiska dushiisa wanaagiisa looga shaqaynayay in daaha gadaashiisa lagu karkarin haayo sidii loo sii hurin lahaa amaa loo baabi'in lahaa, waxaan humiin ah in aan ka adkaano dareemaheena wax walbana ka fiirinaa dhan walbo sababtoo ah waa duni ay sahlan tahay in lagu duufsado, lagaa gado afkaar qaldan lagugu qanciyo dhibaato inaad dhaxda ka fariisato, sababtoo ah waa duni uu ninkii dambiilaha ahaa leeyahay dhibanahan ayaa I dulmiyay ila arka wuxuu rabaa inuu I dilo dadka qaarna ay caadi la tahay maadaama ay arkaan kaliya waxa hor taagan.

MARKA LAGA FIIRIYO MAXA DHAB AH MAXAANSE AHAYN

Waxaa jirto laan kamid ah laamaha falsafadda oo la yiraahdo Epistemology oo lagu daraaseeyo maxaa run ah oo kaliya? Faylasuufyo badan waxay aaminsanyihiin in runtu tahay wax ka sareeya ama ka danbeeyo waxa la arko ama la maqlo, halka kuwo kale ay aaminsan yihiin in runtu tahay waxa la tijaabiyay sidaasna lagu ogaaday, laantan waa mid kamid ah laama ugu caansan waxayna muhiim u tahay ka fiirsashada shay kasto, iyo in uusan qof kuu sheegin runta bal aad adigu ogaatid, ayadoo ay ku xernaan doonto inta fahmadaadu dhan tahay.

Dunida waxay ku xeran tahay cida ku nool iyo idhexgalka ka dhexeeyo waxa dusheeda ka socdo sax iyo qalad run iyo been ma aha waxa micnaha samaynaya iyada laf ahanteeda.

Gabagabadii dunidan waa mid dhab ahaanteeda iyo garashada runta iyo beenta ay ku xeran tahay qofka iyo sida uu wax u weeleeyo, waxaana muhiim ah shay walboo miisaan leh inaad kun sadar hoos dhigto, aadna dadka aragtiyahooda aysan kula qaldanaan balse aad ku qiimeyso inay tahay waxan siduu asiga u arkay, adigana aad taada yeelato, dhabta ama runtana ay tahay wax u baahan u fiirsasho dheeraad ah badanaana waxwalbaaba ma ah sida ay u muuqdaan.

W/Q Cabdicasiis Shaafici

Waxba waxaybay ka dhashaane maanta waxaan aad ula dhacay qaab uu imaamkeeni saaaka u aqrinaayay qudbada ciida 😆 waxaan iiga soo dhax baxay qodob aan u arkay inuu muhiim yahay, imaamkaasi waxuu ahaa mid ka qaab duwan imaamyada badanaa qaabka ay u aqriyaan qudbada, imaamyada ayaa inta badan isku lahjad ama qaab u qudbeeyo waxaadna moodaa inay iskaga daydaan, balse kan wuxuu lahaa qaab aqris gooni uuna kaga duwanaa inta aan imaam soo horfariistay wayna isoo jiidatay, ( waxa uu sheegayo amuu aqrinayo sida uu ugu luuqeynayo -luuqda).

Waxaana iigasoo dhax baxay qodobkan aan jeclaystay inaan idinla wadaago waana LAHAANSHAHA TONE IYO STYLE GOONI AH

Marka aan leenahay qaab aan dadka kale kaga duwan nahay ama wax lifestyle noo gooni ah waa wax xiiso leh runtii waxayna meesha ka saaraysaa inaan maskax kale fikradaheeda ka socono amay na saamayso, oo maxay ahayd maskaxda kale ee aan ka socono? Waa inaan qaadano qaab dhaqan,socod,hadal iyo qaab nololeed qof kale uu leeyahay sidoo kale waxaanan ka marnayn inaad qaadan o qaab qof kale lagu yaqaano. Oo maxay dhib nagu leedahay? Waxaa meesha ka baxaayo hal abuurkeenii ama wixii naga sooci lahaa dadka kale iyo curintii maskaxdeenu ay curin leheed wax dabiici ah oo anaga noo gaar ah.

Waxaa maanta badan in la arko qof u hadlaayo si uu qof u hadlo ama matalaayo, sidoo kale qof dhaqan galinaayo ficilo qof kale uu sameeyo tusaale: inuu qofku qudbadiiisa u aqriyo qaab siyaasi hebel ama Sheikh hebel, inuusan qofka ula tacaamulin saan ama saas, inuu subaxdii markii uu soo kaco uu saas ama saan sameeyo, waa dhaqano dad badan ay faafiyaan balse ay tahay wax laga fiican yahay inaan qaadano, anagoo yaalan karo qaab feker iyo dhaqan ama dabeecad noo gooni ah maxaan ku falaynaa wax aan kasoo xiganay qof kale oo aan aan ka ahay xigasho DIINEED, jawaabtu waa maya !.

Beni aadamku ma jiro inta badan labo qof oo isku cod ah ama si 100% iskugu eg, sidaas darteed ayaysan jirin dad isku curin ah qof walbana wuxuu yeelan karaa wax u gooni ah sida uu u leeyahay cod ama muuqal uusan cid kale la wadaagin

Hadaba naftaada hala simin qof kale, yeelo dhaqan ama qaab adiga kuu gaar ah oo lagugu garto, dadkana ula tacaamul sida adiga kuu fudud amaad rabto, hor mari wax yaabahada aad dadka kale kaga duwan tahay adiga waana taas mida macnaha kuu yeeli doonto, uma baahnid inaad qof isku mid noqotaan sababtoo ah hadii aad meel ku aragtay uu ku fiican yahay waxaa jiro kun meelood uu ku liito oo aad adiga kaga fiican tahay.

Haduu dabaasha kaaga fiican yahay, Duulista tijaabi inta aad dabaasha kaga dayan leheed.

-By Cabdicasiis Shaafici

Dunida aynu ku noolahay waxay ku dhisantahay xiriiro iyo is-dhexgal bulsho, laakiin xiriir kasta oo dhex mara aadanaha waxaa weheliya xaqiiqo inta badan aanan la iska indho tiri karin waana beenta. In kasta oo bulshooyinka iyo diimaha kala duwan ee aduunka u arkaan beenta wax xun, hadane waa mid marwalbo iyo meel walbaba taagan, cilmi-baarisyo qoto dheer oo la sameeyay waxay muujiyeen in beentu ay tahay mawduuc ka adag sida aynu u malaynayno. Qoraalkan waxaynu ku falanqayn doonnaa sida beentu u shaqayso, sababaha aynu u sheegno, iyo natiijooyinkii layaabka lahaa ee ay soo saartay caalim cilmi nafsi Maraykan ah Dr Bella DePaulo, oo ah hormuudka cilmi-baariyarada casriga ah ee Jaamacadda California.

Ugu horayn beenta Waxay ku qeexday inay tahay "Isku day ula kac ah oo qof lagu marin habaabinayo." Taas macnaheedu waa haddii qofku si khalad ah wax u sheego isagoo aaminsan inay run tahay, taasi ma ahan been marka loo eego DePaulo. Waa inuu jiro niyad lagu qarinayo runta.

Qeexidda Gaarka ah: Waxay ku qeexday beenta inay tahay "falka is-soo-bandhigidda" (self-presentation). Dadku waxay beenta u isticmaalaan sidii "Is-muujin" si ay u xakameeyaan sawirka ay dadka kale ka haystaan.

Sidoo kale DePaulo waxay beenta u kala qaybisay seddex qaybood oo waawayn

Relationship Lies

Other-Oriented Lies

Self-Centered Lies

Beenta xiriirada: waxaa badanaaba dhacdo in xiriir walbo ay dhax hoganayaan daruuro waawayn oo been ah la iskuna sheegayo xilli walbo midba midka kale, waxaana loo sheegaa si xiriirkaas dhexooda loo wanaajiyo, waana midka ugu xun beenta la sheego, sababto ah lamaanahaada, qofkii xiriirka kaala dhaxeeyay iyo hadii aad shaqo wadaag tihiinba amaba ay dantu idin xiriirisay waxay ka dhigi kartaa mid kaa aamin baxo uunan dib danbe kuugu kalsoonan.

Beenta other oriented Lies waa been la sheego si loo caawiyo qof kale ama loo ilaaliyo dareenkiisa ama loo dhiiriyo, waxaa tusaale u ah in dhaqtarku yiraahdo bukaan waad fiican tahay xili xanuunkiisu daawo lahayn, hooyadu tiraahdo ilmaheeda qof kaa fiican dunida ma saarno, waxaa sidoo kale dhici karto in qof wax kuu qabto ama uu wax ku siiyo aadna ku tiraahdo mahadsanid xili adigu aadan jeclaysanin, taasi waa beenta loo yaqaano Other-Oriented Lies.

Beenta is muujinta: Self-Centered Lies waxaa badanaaba dhacdo in qofku been sheego xili uu rabo inuu is muujiyo ama is bari yeelo xili ay mugdiyo badan hareeyeen, waxaa sidoo kale inta badan dhacdo in aan sheegano darajooyin aanan lahayn iyo waxqabadyo been ah si aan shaqo u helno ama aan u siyaadino awooodena ama waxa ay dadku naga dhihi lahaayeen.

Hadaba natiijada ugu wayn ee ka dhalato beenta waa inaad dareento inaaad danbiile tahay kalsoonina nafeedna aysan jirin dhanka bulshada aad la macaamilayso ah waana wax maqaamkaada aad u dili karo.

Diintu maxay ka tiri

"آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ"

Calaamadaha munaafsqiinta waxaa kamid ah haduu sheekeynaayo waa beensheegaa, haduu ballan galo waa ka baxaa, markii wax lagu aamino waa khiyaanaa.

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ: "إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ، فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ، وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ، وَمَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَكْذِبُ وَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا"

Xadiiskaan macnihiisa oo kooban waa in beentu dadka ku hogaamiso gaalnimo, caro Alle iyo Naar.

Kuna darso beentu kalama yaraysato, oo inaad marqaati ka been sheegto iyo inaad tiraahdo meel heblo ayaan soo marayaa adiga oo aanan soo marayn waaa isku mid oo waxaa diiwaanka kuugu dhacayo been inaad sheegtay,

وَمَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَكْذِبُ وَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا. wuxuuna nabigu yiri NNKH “ qofka marka beentiisa ay badato waxaa Alle wayne agtiisa looga qoraa beenaale, mana jiraan wax ka xun oo Alle agtiisa laguugu qori lahaa.

Hadaba aan is waydiiyo maxaa igu keeni karo in aan been sheego? Hadii beentan la ogaado heerka aaminaadayda ee dadku i aamini doonaan intee ayay la ekaan doontaa?

waxaa igu keeni karo inaan been sheego waa inaan ka cabsanayo falcelinta dadka aan la macaamilaayo taaso ah daciifnimo aan loo barax-dayin.

Waxaa yaraan doono in la i aamino si aan shaki lahayn hanala dareensiiyo oo ha la iisheego inaan beenaale ahay ama ha la igu xantee, beni aadamkuna wuxuu u samaysanyahay dabci ah inuu intiisa badan jecel yahay runta in loo sheego balse aan laga sheegin.

Natiijootinka ka dhashana beenta waxaa ugu waawayn Dareemida ciriiri nafeed ama danbiilenimo, Kalsooni darro, Sumcad xumo iyo xiriirka bulshada iyo qofka oo xumaado.

GUNAANUD

Waxaan kusoo gunaanudayaa hal talo oo ah “Inaad been sheegto ha u baahanin runta sheeg cidii kugu nacayso awalbo kuma rabin, waxaana badan doono inta kugu rabto waliba amiin kuugu yeeri doonto”, go'aanada aad qaadanayso cadee waligaa cidna waxba ha u maldihin taasoo ku siin doonto awood iyo kalsooni nafeed, kaana dhigayso mid leh awood ruuxeed oo la jeclaysto.

Hadii aad social media ha wax laga baaro ku qorto soomaalida wax iiga sheeg waxa uu kuu sheegayaa dad wanaagsan dhaqan cajiib ah oo fiican leh xadaarad leh il bax ah Cajiib !

Balse aan ka fiirino dhinaca kale oo u baahan in laga fiiriyo waa dhinaca dhabta ay ee dadkeenu u badan yihiin, runtiina xun ! Waa hab-dhaqanka geeleyda ee aan aqoon ilaa iyo xad intee in la eg ayay sii jiri doontaa.

Hab-dhaqanka geeleyda hadii aad maqasho waxaa isla markiiba kuguso dhici karo baadiyaha, Balse taa badalkeeda waxaa ku dhaqmo badankeen magaalada ku dhashay ku dhaqmay aanan geesna ugu bixin

Oo muxuu yahay !?

■ Waxaa ugu horeeyo habka ay u dhaqmaan qoysaskeena

■ Habka ay aabayasha soomaaliyeed ula dhaqmaan caruurtooda

■ Aabaha iyo gabadhiisa

■ habka aynu ula dhaqano dadkeena liito ●keena waxbartay iyo kan qabqablaha ah

1. Qoyska badanaa lamaane aanan waligood isku mahadcelin waligood hadal jlicsan iskula hadlin marka laga reeebo xiligii guurkooda ka hor waxay lamaane badan qalad u arkaan in ay wado isla maraan in la isku arko ayagoo gacmaha is haysta in ay isla dalxiisan ama meel si gaara isla aadaan Aabaha soomaaliyeed wuxuu ka xishoonayaa in ay xaaskiisa meel ay isku raacaan in ay gacmaha is qabsadaan waxay u arkaan marmarka qaar wax xaaraan ah

Saxiib taas miyaysan ahayn dhaqankeena?

Waa dhaqankeena haa balse ah mid kamida kuwa dunida ugu liito aysan ahayn qof inuu ku dhaqmo

Saxiib mala dhihi karaa dhaqanka wuxu u badan yahay dadka waawayn?

Ha,a lakiin dhallin badan ayaa la qabo dadka waawayn una dhaqmo sidoda, waana inay fahmaan dhaqanka inuu xunyahay, ayna tahay in laga guuro.

Maxaa ka fiican lamaane isku faana dadkana ugu faana inay lamaane yihiin meel kastana isku raaco hadii loo baahdo iska farxiyo mid walbana midka kale dhibta ka dugsiiya hadal macaana caado ka dhigta, caruurtoodana u muujiyaan jacaylka ay ayaga isku qabaam si uu ilmuhu beri wadadaas u qaado.

2. Caruurta, dhaqaatiirta cilmi nafsiga ayaa tiraahdo ii sheeg canug 5 tiisa sano ee ugu horeysa noloshiisa lagu barbaariyay nolol fiican jacayl iyo maxabo iyo soo dhawayn aan ku tuso mustaqbalka garaadkiisa iyo waxtarkiisa e.

Hadaba waxaa nagu badan in caruurta la dilo ayadoo aan laga dhaadhacsiin danbigan uu galay iyo waxa laga rabay,

In aanan lagu abaal marin ilmaha waxa uu qabtay oo noloshiisa heer fiican u ah asaga sida haduu juz quraan ah dhameyay la dhameyay.

In aanan haba yaraate lala sheekeysan la yiraahdo naga aamus war badanidaa iyo hadalo bar madow ku noqon karo maskaxdiisa, keeninan karto inuu dhibaatpyinka soo gaara uu qaarsado.

Kaaga darane hooyada oo ahayd hagaha caruurta ayaa ilmaha ku ababisa aabihiin ka aamuso hada waa dhaqankeeniye.

Ilmaha yar qiimaha ay asiga u leedahay in la shumiyo,la amaano laga farxiyo hadii aan si dhab ah u fahansanaan lahaydeen waad ku wardin lahahaydeen runtii hooyo iyo Aaabbe.

FAAHFAAHIN dheeraad ah oo xiriirta ilmaha yar iyo waalidkiisa dhibka uu kala kulmi karo (Jiraalkay 1 bogga 41aad )

3. Aabe iyo gabadhiisa waa xiriir ka mid kuwa ugu liito xiriirada tiro aad u yar ayaa aabahood ugu yaraan salaamo waana dhif iyo naadir in la arko labadooda oo xiriir saxiibtinimo ay ka dhaxeeyo in la arko ama gabadha oo aabeheed la sheekeysanayso ama arin ayada ay rabto kala hadlayso waliba si caadi ah mustaxiil inaad aragto wixii gabadhu ay rabto hooyadeed ayay u marta asne wuxuu ka rabo hooyadeed ayuu u Mariyaa.

4. Kuweena liito looma jixin jixo niyadooda iyo noloshoodaba qiso ka dhacday jowhar sida aan ka maqlay yar an saaxiibo nahay waxay ahayd " Oday ayaa is dilay kadib markii uu mudo dheer dhulyaal ahaa dadkii soo booqan jiray yaraadeen cidii u timaadana ay niyada ka jabinayso ku leedahay xanuun ayaad ka bixi la'dahay iyo hadalo kalo oo aan fiicnayn.

Wuxuu mudnaa in niyado loo dhiso lagu taageero wixi la awoodo loona sheego in xanuunkan uu Alle wayne keenay yahayna danbi dhaaf uuna dhamaan doono yahayna wax dabiici ah dadka oo dhana wada maraan.

5. Badanaa nin aqoonteedi leh oo looga tagayo in uusan waxba dhacayn inuusan tuug ahayn inuusan cidiisa ugu hiilin karin gar iyo gardaraba

Booskaas oo lasiinayo kan dadka ugu liitay uguna aqoonta yaraa bulshadiisa kaliya inuu tuug yahay lagu siiyay boos ama jago .

Waxaynu nahay bulsho waxgaradkeedi kaso horeeyaan caamadeedi taasna waa dhaqankeena

6. Mahadnaqa dadka ayaan sidoo kale aad ugu liidanaa, waxaa laga yabaa in qof wax wayn inoo qabto ama waxa ugu yar ee uu qof kuu qabto waxaa fiican inanaynu u mahadcelino, lakiin dhaqankeena waa inaad aaminto qofkaan inaad ku leedahay intaas iyo ka badan,

Hadaba aan badsano hadalka macaan iyo mahadnaqa cida aan dadka u mahadcelin ilaahay uma mahadceliso.

Talo

Aan ka fiirsano oo aan wanaajino sida aan ula dhaqmayno dhammaan dadka nagu xeeran wax ceeb ah ama xun ma jiraan ilaa wixii diinta ay naga reebtay maahane,

Bal waxaa ceeb ah waalid iyo walad loo kala turjumaayo bal gurina iskula nool, dadkeena jilicsana aan ilaalino niyadooda iyo noloshoodadaba

GUNAANUD.

Waxaan si guud uga hadlay qaar ka mid ah dhaqamadeena liito aadna u qalafsan una dhigmo dhaqankii juhalada anagoo laga yaabo inaan jaamacado kasoo baxnay. Waxaan sidoo kale aqristoow aad kuugu boorinaayaa inaad aad ugu kuur gasho sida aad u wanaajin lahayn xiriirka kaala dhaxeeyo hada ama kaala dhaxayn doono mustaqbalka lamaanahaada, caruurtaada iyo bulshada.

Si guud ahaaneed waxaa jiro aqlaaqiyaad ama hab dhaqan bulsho walbo ay leedahay iyo mid guud oo aduunka oo idil isku raacsan yahay in ay tahay wax wanaagsan, taaso kala duwayso marka aan gurigeena joogno iyo marka aan bulshada soo dhax galno in kastoo ay fiican tahay in guriga iyo bulshadaba aan isku mid ka ahaano hab dhaqanka.

1: Is bar codsiga

mid kamida dhaqamadeena qallafsan ayaa ah in aanan cidna waxba waydiisan xataa hadii ay tahay wax uu u xaq leeyahay qofkaas

Tusaale ma qaadan karaa shaygan, fadlan ii ogolow in aan shaygan kaa qaato kuuguna soo celiyo sida ugu dhow, fadlan ma iiso diri kartaa shaygii,sawirkii amaba xogtii adoo mahadsan. IWM

Taasina waxa ay qofka aad wax ka codsanayso dareensiin doontaa waynayn iyo qadarin waxayna keeni doonto in uusan waxaas kuu diidin kuna jeclaysto sababtoo ah beni aadamku wuxuu jecel yahay waynaynta iyo in la qadariyo, waxayna sidoo kale ka dhigi doontaa mid ku xasuusto in mudo ah hadii ay tahay markaadi ugu horeysay ee aad wada hadashaan.

2: Noqo qof foojigan marka uu qof la fadhiyo:

badanaa waxaan samaynaa qaladaad marka aan qof la fadhino ama la hadlayno oo ah in aan mobile isku mashquulino ama aan dhinacyada fiirfiirino taaso naga dhigayso labo midkooda

In aanan aqoonin qaabka dadka loola xiriiro ama in aanan jeclahysan qofkaas.

Hadii aadan aqoon waa muhiim inaad barataa balse hadii aadan jeclaysan qofkaas ama wax uu kaala hadlaayo ugu yaraan isku dhib oo inta yar uu kula joogo u muuji tixgalin iyo dhagaysi,

Xataa hadii mobile kuuso dhaco waxaa fiican in aadan qaban hadii uusan muhiim saas ahayn, taas waxay kor u qaadi kartaa xushmada qofka kula fadhiyo, maadaama qofkaas uusan kula joogin ogayna waxa aad hayso, hadhowna aad ka raali galin karto waliba si fudud.

3: Hasoo dhax galin labo qof oo wada haydlayso bilaa idin

waxaan in badan dhacdo in adoo qof la hadlaayo uu qof kale iska kiinsoo dhax galo waliba mid idinka mida uu toos war ugu bilaabo taasna waa qalad wayn oo muujinayso heerka ilbaxnimo yaridaada, sababtoo ah ma taqaanid dadkaan waxa ay ka wada hadlayaan wax sir u ah iyo waxay doonaanba aysan ugu tala galin inuu qof ogaado, adigana waad iska soo dhax gashay loomana baahno.

Hadaba hadii mid kood aad u baahan tahay labadan qof waxaa fiican inaad kasoo agdhawaato meel ay kaa dareemi karaan inaad ayaga sugayso intay warkooda ka dhamaysanayaan ama si kore u dheh ma idiin imaan karaa, adigoo hadii ay sheeko iskugu dhimantahay dareemaayo, soona koobaayo.

4: Dhagaysiga qofka xitaa hadii uu kaala hadlayo wax aad taqaano

Ibnu qalduum ayaa yiri "inaad dhagaysato qof kaala hadlaayo wax aad taqaano balse isagu uusan aqoonin inaad taqaano waa meesha ugu sareeyso ee edabta" Taaso ka dhigan xushmeynta qofka kaana dhigi doonto mid uu qiimeeyo wax badana uu la wadaagi doono, halka bedelkeed hadii aad dhihi lahayd ha igala hadlin waxaas waan aqaanaahe ay keeni lahayd inuu kaa goosto wax danbane kaa dhagaysanin kuuna sheegan,

DHAGAYSO DADKA,HADII AY DUMAR IYO ILMO YIHIIN KUMABA SII JIRTO, DHAGAYS, waxay u baahan yihiin in la dhagaysto kabadan inta uu dadka kale kaaga baahan yahay.

5: Iska ilaali in aysan dadku ku dhibsan

Kabaha oo dhulka lagu jiido,kursi dhulka lagu jiido mobile sameecadiisa la dheereyo waxa ka daaran iyo hadalka aad ku wada shekeysanaysaan qofka kula joogo aad kor u qaadno waa dhaqan xumo inagu badan aanan iskala hadal, Yacni waa dhib jiro balse aysan jirin inta badan cid iska waaniso ayadoo la ilaalinaayo madax adaygeena midba midka kale,

Tan ugu daran bulshadeen soomaaliyeed waxay caan ku tahay hadii ay meel iskugu yimaadaan gaar ahaan maqaaxiyaha lagu qaxweeyo ama goobaha nasiinada in ay buuqaan waliba si sare, waxaa laga yaaba in uu meesha fadhiyo qof xanuunsan ama mid meesha nasiino uso doontay ama qof tell ku hadli rabay taaso keenayso inuu hoos kaa dhibsado asigoon si cad kuu dhihi karin warkaada yaree,

(Buuq oo nafis balse la soco meesha aad joogto iyo hareerahaada).

6: Wicitaanka tellka

in kastoo ay ku xeran tahay sida qofkaas aad isku fahansan tihiin, waxaa haboon qof hadii aad rabto inaad wacdo toos inta adan u garaacin fariin qor ma kuso wici karaa, sababtoo ah ma ogid ma dhibaataa haysato, ma howl culus uu ku jiraa ma meel buuq ah ayuu jooga iwm hadaba qofka ogaysii kadibn asaaba kuso wacaa haduu waqti munaasab ah ku jiro.

Plz is bar erayga makuso wici karaa waa heer qadarin oo aad u sareeyo kana turjumaayo aqlaaaq iyo ilbaxnimo qoto dheer.

7: Ha noqon qof bilaa focus ah

fahan mood ka ama xaalada qofka ku hortaagan ama aad la hadlayso hadii uu warkaada ku socdo iyo hadii kale, waxaa laga yaaba in hadalkaada uusan ku socon ama uusan jeclaysan mowduuca aad kala hadlee hadaba fahan qofka aad la tacaamulayso wajigiisa oo aqri, hadii uu mowduuca dhibsanaayo ka jooji, hadii uu adiga ku dhibsanaayana warka hakusii badinin, lagase yaabe in ay xumaan ka ahayn balse xaaladaas la taagan yahay uu mood kiisa qaldan yahay.

8: U cudur daar dadka

In kastoo ay fiican tahay in aan ballanta ilaalino hadana hadii qofkii aad la ballansanayn uso daaho ama uu kasoo bixi waayo kaalintiisi shaqo haku eedeyn oo istaag booska uu asiga taagan yahay, oo is dareensii asiga caqabadaha qabsan karo, ma jaam ayuu so galay, ma dhib kalaa ku dhacay hadii ay shaqo tahayna ma dhibaato dhanka qoyska ah ayaa haysato ma arimo u gaar ah aya jiro mar walbo qofka u fiiri dhanka wanaaga adigo oo aan caro ama canaan kala dul dhicin.

wicitaanka waxaa laga yaabaa qof aad sugaysay inuusan kuso wicin mudo, haka xumaan oo ka fiiri xaaladaas dhanka wanaaga una cudur daaar oo dheh armay xalada saas ka tahay, armuu xanunsaday, mashquulay iwm. u cudurdaar dadka.

9: Ha caroonin marka aad la kulanto diidmo qayaxan

Qof ayaad la hadlaysay amaad wacday wuxuu ku yiri hada ma hadli karo ama aan kuguso celiyo, ama diidmo qayaxan ee dhanka codsiyadaada ama irid guri ayaa lagaa yiri maso gali kartid hada, u arag wax caadi ah, waa wax anan la jeclaysanaynin balse ay tahay in nafteena aan ku qancinaa in aysan waxaas waxba u arkin ayna tahay wax uu qofkaas xaq u leeyahay, caadi caadi.

W/Q Cabdicasiis shaafici

Ugu horeyn Abwaan Xuseen waa hal abuure da'yar oo tiriyo suugaanta teeda gabayga,

Waxaan ka waraystay Mowduuc suugaanta la xiriiro oo ah

" Kala aragti duwanaanta maansada Soomaalida iyo waxa maceeya suugaanta “

waxa aan ugu horeyn waydiiyay suugaantu yayla hadashaa yayse matashaa?

“Waxay la hadashaa suugaantu caaqil iyo midan caqli lahayn, tusaale waxay la hadashaa dadka iyo xayawaankaba xawayaanka sida geela oo hadii aan si fiican loogu heesin aaanba biyo cabin waa mid aan caqli lahayn balse suugaantu ay la hadasho, halka dadku yahay kan ugu badan ee ay la hadasho.”

Waxaan sidoo kale ka codsaday bal inuu noo qeexo waaxay kala aragti duwanaanta maansada soomaalida? Sida ciwaankeenuba ahaa

Waxa uuna yiri “ waa inay kala duwanaato maansadu waxa ay xambaarsan tahay iyo fariinta ay dirayso markaas ayadoo ay ku xeran tahay shaqsiga iyo waqtiga”.

“Shaqsiga ayaa noqon karo mid wax gaara aaminsan sida inuu wadaad diinta ah yahay, h Haldoor ama hHalyay difaac oo muqadas ah inuu isku arko isagu, balse bulshada ay wax kale uga muuqan karaan.”

“Waqtiga aya noqon karo mid colaadeed sida gabaygaan

Waa wixii dariiqii Alliyo , diinta caasiyaye

Dib u soo noqdoo yaan kufriga , daawa lala yeelan

Damiir yeesha duulyahow hurdaa , oo dadnima raadsha

Dabka qaata diintaa na fari , inan dagaalaaye

La dirira ninkii gaal dilaa , doogsay aaqiraa e’

Abwaan Axmed Heelaale”

“Gabaygaas waxaa ka soocay gabayada kale marxalada lagu jiray Xiligaa oo ahayd jihaad iyo colaad.”

“Waqtiga ayaa sidoo kale noqon karo mid baraare ah oo jacayl loosoo jeedo laguna maansoodo

Hadaba waqtiga iyo shaqsiga waa labada ugu wayn ee kala duwo maansada soomaalida.”

Maxay yihiin aragtiyaha kala duwan ee shaqsiba ka duwo kan kale ? Ayaan waydiiyay

Wuxuu ku jawaabay “ aragti wadani ama guulwadayn, aragti qabiil, aragti diimeed (sida sayidka AUN) iyo aragti danta Guud ah sida qofku inuu isku arko qof u dooda dulmanaha afkiisana ugu hiiliyo.”

“Waxaa ka mid ah aragti diimeedku suugaanta loo tiriyay

Guubaaba towxiida baan , maanta galayaaye

Waxaan idiin gudoonsiinayaa , gunud caqiidaaye

Ilaaheyna geerida horteed , ha ina garadsiiyo

Abwaan abshir bacadle”

“Tan qabiilkana waxaa ka mid ah gabay uu abwaan fanacxow kula hadlayo reerkiisa:-

Hadal waa mid toos loo yiraah , iyo sarbeeb tuur leh

Tilmaamaha an bixinaa kolee , waa tuhmaysaane

Waa waxa tolkey haysta iyo , tira badnaantiisa

Nin tijaar ahoo tuugsadaa , lagu tilmaamaahe

Toban jeer tusaaliyo hadaan , talo u soo jeedi

Tuugayba aniga ii arkaan , iyo nin talo diid ah

Tuug ma ihi tolkeygoo hurdaan , toosa lee yahaye

Nimanyahow inan tacadi wadin , taa hala ogaado

Abwaan abuukar fanaxow”

“Intaas iyo aragtiyo kaloo badana ayaa kala duwi karo shaqsiyaadka suugaanta ku wada jiiro.”

Maxaa macaaneeyo maansada ayaan waydiiyay abwaanka

“Waxaa macaaneeyo marka laga helo shan qodoboo kala ah Hiboole, Afyaqaan, isi saarida erayada, dhawaq jaban iyo farshaxanka ayaa macaanayn karo suugaantaada.”

“Hiboole waxaa laga wada in qofkaan uusan ku soconin bawsi ee uu hibo u leeyahay wa mid koobaad ee qurxin karto macaanayne Karto maansada.

“Afyaqaan Qofku waa inuu yaqaano afkan uu ku maansoonayo si ay wax u qurxanadaan.”

“Isi saaridda erayada waa in maansada aad tirinayso deelqaaf ka fog tahay taasoo hoos tagaysa in qofku afyaqaan yahay.”

“Dhawaaqa Jaban shaqallada ama dhawaaqa Erayada in aan la jebin iyo isisaarka erayada lagana ilaaliyo wax xanaf u yeeli karo dhawaaqa qofku uu maqli doono.”

“Farshaxanimo Waa in curiyuhu hadalkiisa uu kaa gadi xataa ay tahay wax aan macno lahayn oo maado ah waa inuu kugu socodsiin karo adiga”.

Wuxuu iigu tusaaleeyay gabay farshaxanimo uu asigu tiriyay.

Farshaxannimo

“dameerkaba hadii lagu dul raro , malab dareeraayo

Oo duurka lagu sii fasaxo kali , la sii daayo

Maba oga dushaa inu sido , deeq tan ugu fiican

Adinkana dal baad lee dihiin , duunya laga waayin

Dahabkana dhaxceegaaga oo , daadsan yahay ciida

Dawarsiga inaa doonataan , sow darxuma maaha”

Abwaan xuseen Abuukar il-barre

GUNAANUD

“Suugaantu waa waxa afka qurxiya ,kana dhiga mid hodon ah sidoo kalena waa qayb ka mid ah xuriyadda taas cadeynaysa kala aragti duwanaanta iyo waxa ay xambaarsan tahay oo aad u kala duwan, suugaantu waxay xor ka dhigtaa fikirka aadanaha iyo sida uu wax u arko in uu sheego ama qeexo,wax yaabaha maceeya waxaa ugu horeeya Afyaqaanimo iyo in laga ilaaliyo deelqaafka”

W/w-qoray: Cabdicasiis Shaafici

Soomaaliya waxaa xurnimo la siiyay 26 Juun iyo 1da Luulyo ayadoo loo diyaariyay haykal dowladeed oo uu gumaystuhu ka ahaa korjeege iyo hormuud loogana dayday hab maamulkooda iyadoo innagu aan horay u lahayn hab maamul ilaa maanta jira kana fiican kan gumaystaha sida dhaqanka guurtida nabadoona salaadiinta ugaasyada iyo iwm innagoo ku dhaqmi jirnay nidaam loo yaqaan xeer iyo diinta islaamka taaso ahayd sharci iyo wax nakala xeerin jiray.

Xornimadii makula tahay in siyaasad wax lagu keenay iyo xod-xodasho ? waa fikrad fiican

Lakiin hadii aan ku dabaqno waaqica jira ee maanta iyo raadraaca gumaystihii ma macquul baa hadii aan xoog lagu saarin in xeelad lagu saaray ?

Gumaystuhu wuxuu ahaa kii dhulkeena kala jarjaray shan u qaybiyay naguna qasbay inan raali ku noqono Kuna nahay ilaa iyo hadda waa kan mid kasta maalin gooni ah yiri xor baad tahay si aan usii kala jabno ayagoo hal mar wada siin karay intaas oo cadaawad ah ayuu noo qabay oo wanaag nooma wadin nomana keenin waligii taas waa midan laysku diidanayn

siyaasad iyo salmi ( Dagaal la'aan ) wax ma lagu noqdaa?

Tusaale: waxaa falastiin ka jira daanta galbeed urur la yiraahdo fatax waxa uu qaatay wadada salmiga ah iyo siyaasadda in wax lagu raadiyo waxa uu gumaystaha u ogolaadeen in ay u hogaansamo sidii ay rabaan ay ka yeshaan balse ay xurnimo siiyaan falastiin xataa kaliya daanta galbeed ay waddan ka dhigaan balse su'aashooda wali lagama jawaabin.

Eritrea waddankan yar waxa uu ka go'ay Ethiopia dagaal lagu riiqmay waxa uu na helay madax banaani uu xoogiisa ku keensaday Hadab ma jirto xornimo salmi lagu helo hadii ay jirtana gumaystaha ayay ka timid waa nooc kale oo gumaysi ah .

Ku darse'e

Gumaystuhu markii uu xurnimada nasiinaayay asaa sheegay oo yiri maalin hebla iyo sannad hebel asaa dhisay haykal dowladeed oo assiga dowladiisa lagasoo min-guuriyay.

Hadaba maxaa keenay inuu naga baxo koley lama bixine?

Madaaba gumaystuhu waqti dheer joogay wadama uu haystay uuna ku daalay baahsanaantiisa wuxuu inoo arkay in uu dhiso dowladdo uu lug ku leeyahay wuxuu gartay in ay soo idlaatay waqtigii uu aduunka ku baaahsanaan lahaa lana joogo waqti ay tahay in badal loo helo xaaladdan uu ku jiro

F.G waxaa laga yaabaa inaad is waydiiso war innagu gumaystaha hortii dowlad maba aan ahayne seen wax iskaga dhicinaa seese isku maamulnaa? Jawaabtu waa in su'aashaas nafteeda ay tahay nooc ka mid ah gumaysiga oo ah gumaysiga fikirka jawaabtuna way tahay dowlad waan ahayn oo waxan lahayn saldanado awood badan wax badane gumaystaha la dagaalay waxaan ahayn wadankii ugu horeeyay ee Afrika oo diyaarado dagaal looso kiciyay markii looo tabarwaayay miyaanan dowlad ahay ? Has daraawiish ayaa joogtay wuqooyi ilaa Hiiraan boqotooyoyin ayaa ka dhisnaa gumaystaha ayaa laalay innaguna marxaba ayaan niri waxaana nalaga dhaadhicayay hada iyo koow in nala baro qaabka wax loo maamulo ayna tahay inaan casharkan qaadano waana qaadanay lakiin waan eednay oo maantaan aragnaa natiijadeeda iyo in kab aadan lahayn aadan ku socon karin.

Hadaba qormadaan waxaa igu dhaliyay kadib markaan arkay in dadku u badan yihiin labo dhinac , dhinac leh gumaystaha waa la saaray oo anan aqoon cidii saartay iyo dhinac leh siyaasad ayaa wax lagu keenay.

Gunaanud : Gumaystahu asaa bexee lama bixin waliba wuxuu nagu reebay nabar ah inaan magaciisa xusno sannad kasta kuna wardino inuu mar na gumaystay iyadoo uunaga tirtiray in aan dowlado hore lahaan jirnay taariikhdeenana ku qoray inuu dowladnimo na baray.

W/Q Cabdicasiis shaafici